Kurban ibadetine baktığımızda, mü'min bakışıyla şunları görmeliyiz:
1- Kurban takvanın bir işaretidir.
Kurban Allah'ın emir ve yasaklarına bağlılığın yani takvanın bir sembolüdür. Kurban kesen kişi Allah'a kan ve et sunmamaktadır. O'na olan bağlılığını, kulluğunu ve emirlerine boyun eymenin şuurunu ortaya koymaktadır.
Kur'an bu gerçeği şöyle ifade ediyor:
"Onların ne etleri, nede kanları Allah'a ulaşır. Fakat ona sadece sizin takvanız ulaşır. Sizi hidayete erdirdiğinden dolayı Allah'ı büyük tanıyasınız diye O bu hayvanları böylece sizin istifadenize verdi" el Hacc-37
2-Kurban edilecek hayvanlar, insanın hizmetine verilmesine karşılık bir şükürdür.
Tarih boyunca bütün ümmetlere, hayvanları onların hizmetine vermiştir. Buna karşılık insanlara şükür etmeleri ve keserken Allah'ın adını anmaları için kurban kesmeyi emretmiştir.
" İşte bu hayvanları siz şükredesiniz diye sizin istifadenize verdik" el-Hacc 36
Kısacası kurban şükretmektir. Hamd etmektir. Allah'ı yüceltmek ve Takdis etmektir. O'nun adını anmaktır.
3-Kurban bir yardımlaşma köprüsüdür.
Kurban sebebiyle zengin ile yoksul arasında Allah için bir yardımlaşma köprüsü kurulur. Sınıf farklılıklarının ortaya çıktığı şu dönemde sofranda olanları olmayanlara dağıtmak için bu vesile ile yoksullar için seferber olunur. Hangi yoksula et vereyim diye tüm mahelledeki komşularını ve akrabalarını tek tek düşünce süzgecinden geçirir ve onlara yardım edebilme gayretinde olursun.
"Artık ondan hem kendiniz yeyin, hem de yoksula, fakire yedirin" el- Hacc-28
4- Kurban insanın "Kan Dökücülük" içgüdüsünü törpüler.
Kurban, ibadet maksadıyla onu terbiye ederek İnsan- ı Kamil vasfına ulaştırır. Kurban, insanın fıtratına imtihan için konulan kan dökme içgüdüsünü insanlara karşı değil, yemesi ve yoksullara dağıtması için yaratılmış hayvana karşı kullanmak koşuluyla insanoğlunda ki saldırganlığı ortadan kaldırmıştır. Burada düşünen insan için çok ince bir çizgi vardır. Kurban kesen Müslüman toplumlarında hayvana işkence yoktur. İspanya' da olduğu gibi matadorların hayvana ok- mızrak saplaması ile yaralanmasından veya ölmesinden sadistçe zevk alan onbinlerce kişinin çılgınca "Oley... Oley..." diye bağırması yoktur.
5- Kurban ibadeti bir sigortadır.
Her ibadetin bir sigortası, güvencesi vardır. Dinin sigortası Namaz, bedenin ki Oruç, Zekat malın sigortası, Hac ise Ümmetin sigortası, canın sigortası da kurbandır.
Bazen şöyle bir soru akla takılabilir;
"Fakirin etten çok gıdaya ihtiyacı var. Paraya ihtiyacı var. Kurban keseceğimize onun parasını yoksula versek olmaz mı?"
Bu soruyu soranların kurban ibadetini ıskalamaya veya by-pass etmeye çalışan ve bu ibadetin ne anlama geldiğini bilmeyen dar görüşlü kimselerin bakış açısıdır. Yukarıda da bahsettik maksat et veya kan değil bir ibadetin Allah için yapılabilir olmasıdır. Hikmetinden sual etmeden O emretti diye yapabilmektir. Bir ibadet, Allah emretti diye yapılır. Hiçbir ibadet birbirlerinin yerini tutmaz. Sadaka vermek başka bir şey, kurban kesmek başka bir şeydir. Oruç tutmak ayrı bir ibadet, onun yerine mazeretim vardı tutamadım diye para vermek başka bir ibadet. Namaz kılmak başka bir ibadet, Hacc ise daha başka bir ibadettir. Öyle olsaydı hacca gidip Araplara para yedireceğimize onun yerine o parayı fakir-fukaraya dağıtalım diyenler haklı çıkardı. Hacc nasıl yapılması gereken farz bir ibadet ise kurban da boyutu ve hükmü farklı olan bir ibadettir.
Kısacası Allah için yapılacak her ibadet, kendi şahsına münhasır, kendine ait özel zaman ve kaideleri olan her biri farklı farklı ibadetlerdir.
Tek bir ortak noktası vardır:
Tüm ibadetler Allah için yapılır.
Allah emrettiği için yerine getirilir.
