Harun Şekerli


Akıl Nedir, Nasıl Kullanılmalıdır?

Akıl, düşünme ve tefekkür için verilmiş olan bir duygu ve mahiyetini anlayamadığımız ilahi bir sırdır. Akıl, hayrı ve şerri birbirinden ayıran, insanı doğru yola sevk eden ilahi bir nurdur. Eserden müessire (eseri yapana) intikale aracı olan bir anlama aletidir. Akıl, insanı gözle görünen eserden, görünmeyen gerçek yaratıcı ve eser sahibi olan Cenab-ı Hakk’a götürür.


İnsan aklıyla kâinatta Cenab-ı Hakk’ın sonsuz azamet ve kudretini, rahmet ve inayetini, lütuf ve keremini görür ve böylece insan için bir mutluluk anahtarı olur.

“Akıl, öyle tılsımlı bir anahtar olur ki, şu kâinatta olan nihayetsiz rahmet hazinelerini ve hikmet definelerini açar. Ve bununla sahibini ebedi saadete ulaştırır.”

Bilim ve medeniyet sahasındaki ilerlemeler akılla mümkün olduğu gibi, maneviyat sahasındaki ilerlemeler de yine akıl sayesinde gerçekleşmiştir. Bugünkü bilim ve teknikteki göz kamaştıran harika gelişmeler, akıl ve fikrin meyveleridir.

Akıl ve fikir, insanı bilinen şeylerden, bilinmeyen hakikatlere, parçadan bütüne götürür. Aklın en büyük gayesi; Allah’ı tanımak ve Allah’ı sevmektir. İnsanın ebedi saadet ve mutluluklara erişebilmesi de ancak bunlar ile olur.

İnsan göremediği birçok hakikati, aklı ile keşfedebilmiştir. İnsan okyanusların enginlerinden, uzayın derinliklerine kadar olan varlık sayfalarını ve mevcudat satırlarını, fikir ve akıl sayesinde okuyabilir. Bediüzzaman Hazretlerinin dediği gibi, “Bazen de âlemi bir karpuz gibi eline alır ve kâinatı misafireten getirir, akıl odasında misafir eder.”

İnsan son derece düzenli ve harika olan bu kâinatı ibretle düşünüp inceleyerek; ilim, irade ve kudret sahibi bir yaratıcısı olduğunu akıl gözüyle görür. Eğer, “göz eseri görüp de; kalp gözü, akıl sanatkârı görmezse çok garip ve pek çirkin düşer” hakikatini anlar.

Akıl kalbin nurudur. Aklı iman nuru ile aydınlanırsa insan, hayatın ve kâinatın da sırlarını anlar. İnsan aklıyla neye meylederse, onun kıymeti de ona göre olur. Meylettiği şey hayırlı ise, o insanın maddi ve manevi gelişmesine sebep olur. Eğer meylettiği şey şer ise, o insanı zillete düşürür ve maddi manevi güzelliklerden mahrum olur.

Bu bakımdan Kur’an ‘da birçok ayette akıl erdiren, düşünen ve bilen insanlar için ibretler vardır buyurularak insan tefekküre davet edilmektedir.

Andolsun, size öyle bir kitap indirdik ki sizin bütün şeref ve şanınız ondadır. Hâlâ aklınızı kullanmayacak mısınız? (21,10)

Şüphesiz, göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde, insanlara yarar sağlayacak şeylerle denizde seyreden gemilerde, Allah’ın gökyüzünden indirip kendisiyle ölmüş toprağı dirilttiği yağmurda, yeryüzünde her çeşit canlıyı yaymasında, rüzgârları ve gökle yer arasındaki emre amade bulutları evirip çevirmesinde elbette düşünen bir topluluk için deliller vardır. (2,164)



  • Çarşamba 14 ° / 2 ° Parçalı bulutlu
  • Perşembe 16 ° / 3 ° Parçalı bulutlu
  • Cuma 16 ° / 3 ° Güneşli

Bursa

08.04.2020

  • İMSAK 05:01
  • GÜNEŞ 06:29
  • ÖĞLE 13:11
  • İKİNDİ 16:49
  • AKŞAM 19:42
  • YATSI 21:04
  • BIST 100

    93.115%0,79
  • DOLAR

    6,7757% 0,31
  • EURO

    7,3868% 0,29
  • GRAM ALTIN

    357,88% -0,20
  • ÇEYREK ALTIN

    590,502% -0,20