Elektrik faturalarında uygulanan kademeli tarife sistemi, tüketicileri alternatif çözümlere yönlendirdi. Son dönemde serbest tüketici modeli, elektrik faturasını düşürmek isteyen vatandaşların en çok tercih ettiği yöntemlerden biri haline geldi.
EPDK verilerine göre, serbest tüketici sayısı bir yıl içinde yaklaşık yüzde 358 artarak 188 binden 860 bin 207'ye yükseldi. Böylece tüm elektrik abonelerinin yaklaşık yüzde 1,66'sını serbest tüketiciler oluşturdu.
Serbest tüketici modeli sayesinde vatandaşlar, tıpkı GSM operatörlerinde numara taşıma sisteminde olduğu gibi, istedikleri perakende elektrik şirketiyle anlaşma yapabiliyor.
Örneğin İstanbul'da yaşayan bir abone, bulunduğu bölgeye hizmet veren şirket dışında Türkiye'nin farklı bir ilindeki lisanslı elektrik tedarikçisiyle de sözleşme imzalayarak kendisi için daha avantajlı bir tarifeden yararlanabiliyor.
Mevcut uygulamaya göre konut abonelerinde yıllık 4 bin kilovatsaat (aylık ortalama 333 kilovatsaat) üzerindeki tüketimler, üst kademeye giriyor.
Bu sınırı aşan aboneler devlet desteğinden yararlanamıyor ve elektriğin gerçek maliyetini ödemeye başlıyor. Bu nedenle yüksek tüketimi olan birçok vatandaş, daha avantajlı fiyatlar sunan serbest tüketici anlaşmalarına yöneliyor.
EPDK raporuna göre, en fazla serbest tüketici Akdeniz, Boğaziçi ve Toroslar elektrik dağıtım bölgelerinde bulunuyor. Özellikle yaz aylarında klima kullanımının artması nedeniyle elektrik tüketiminin yükseldiği bu bölgelerde sisteme ilgi daha fazla.
Öte yandan, 2026 yılı için serbest tüketici limiti 500 kilovatsaat olarak belirlendi. Bu düzenlemeyle konut abonelerinin büyük bölümünün serbest tüketici kapsamına girebildiği ifade ediliyor.
Türkiye'de faaliyet gösteren 21 perakende elektrik şirketi, serbest tüketicilere hizmet sunuyor.
Vatandaşlar, bulundukları şehirden bağımsız olarak istedikleri şirketle iletişime geçip teklif alabiliyor. Şirketler ise tüketicilere sabit fiyatlı tarifeler ya da piyasa fiyatına endeksli farklı sözleşme seçenekleri sunabiliyor.
Uzmanlar, elektrik tedarikçisi değiştirmeden önce sunulan sözleşme koşullarının, birim enerji fiyatlarının, ek ücretlerin ve sözleşme süresinin dikkatlice incelenmesi gerektiğini belirtiyor.